Merle, czyli pies marmurkowy

Merle, czyli pies marmurkowy

Umaszczenie merle to specyficzne cętkowane plamy na jednolitym tle, zwane jest również marmurkowym. Każdy taki pies posiada unikatowy wzór i rozkład łat. Za to ubarwienie odpowiada niecałkowicie dominujący gen merle (M).

Gen merle jest genem o działaniu plejotropowym. Oznacza to, że jeden gen warunkuje kilka cech wyglądu. Poza warunkowaniem marmurkowego umaszczenia psów odpowiada także m.in. za pigmentację tęczówki oka. U zwierząt z genem merle często występuje zjawisko heterochromii, czyli różnobarwności tęczówki lub rozjaśnienie pigmentu, objawiające się niebieskimi oczami.

Rasy, u których umaszczenie marmurkowate występuje najczęściej to:

  • Jamnik
  • Dog niemiecki
  • Owczarek szkocki Collie
  • Welsh Corgi Cardigan
  • Owczarek australijski
  • Owczarek szetlandzki
  • Beauceron

Przy umaszczeniu merle pies jest heterozygotą niecałkowicie dominującego genu, oznaczanego M. Oznacza to, że psy merle posiadają genotyp Mm- jeden allel odpowiada za bycie marmurkowym, drugi za brak marmurkowatości. Przy krzyżowaniu zwierząt merle z jednolicie umaszczonym w miocie  połowa szczeniąt otrzyma allel M (Mm), a więc będzie miała cętki, natomiast druga połowa otrzyma allel m (mm), zatem nie będzie merle.

Problem pojawia się gdy w hodowli wykorzysta się dwa psy Mm. W miocie ćwierć szczeniąt będzie objawiać genotyp mm, połowa Mm, czyli merle, natomiast kolejna ćwierć wykaże MM, zwane podwójnym merle.

Obecnie w coraz większej ilości krajów, w związkach zrzeszających hodowców psów zabrania się kojarzeń dwóch psów marmurkowych. Wynika to z faktu, iż osobniki homozygotyczne (MM) wykazują duże problemy zdrowotne. Podwójny merle zazwyczaj jest bardzo jasny, biały z pojedynczymi plamami. Wiele ras, u których występuje takie umaszczenie, zostało przebadanych pod kątem występowania głuchoty i ślepoty. Badania przeprowadzane w  2006 r. sugerowały, że jamniki  podwójnie merle miały 54,6% szans na problemy ze słuchem.

Dodatkowo osobniki homozygotyczne (MM) często wykazują problemy ze wzrokiem. Występuje u nich np. mikroftalmia, czyli wada polegająca na niedorozwoju gałek ocznych. Oczy takiego psa są mniejsze niż u zwierzęcia zdrowego. Taka budowa oczu ogranicza, a nawet uniemożliwia poprawne widzenie. Zdarza się, że pies podwójnie marmurkowy jest jednocześnie głuchy i ślepy. Niewielki procent okazuje się zupełnie zdrowy.

Wobec powyższych przesłanek coraz częściej uważa się krzyżowanie dwóch marmurkowych psów za nieetyczne, z uwagi na duże ryzyko niepełnosprawności u części miotu.