Basset – wszystko, co musisz wiedzieć o tej uroczej rasie

Metryczka rasy basset hound

Historia: Dlaczego basset wygląda tak, jak wygląda?

Nazwa rasy pochodzi od francuskiego słowa bas, oznaczającego „niski". Jednak basset hound nie jest po prostu małym psem – to duży pies na krótkich łapach. Historia rasy sięga średniowiecznej Francji i wiąże się z legendą o św. Hubercie, patronie myśliwych, oraz z klasztornymi hodowlami psów gończych o doskonałym węchu. U przodków dzisiejszych bassetów utrwalono mutację skracającą kończyny (chondrodystrofię).

Dlaczego hodowcy utrwalili tę cechę? Odpowiedź jest pragmatyczna. Polowania konne były zarezerwowane dla arystokracji, a myśliwi polujący pieszo potrzebowali psa, który ma doskonały węch, ale jest na tyle wolny, by człowiek mógł za nim nadążyć. Basset był idealnym rozwiązaniem – powolny, dokładny i wytrwały, potrafił godzinami prowadzić trop zająca, nie uciekając poza zasięg wzroku opiekuna. Rasę doprowadzono do perfekcji w Wielkiej Brytanii w XIX wieku, gdzie zyskała swój obecny, cięższy wygląd.

Rodzaje bassetów – nie tylko basset hound

„Basset" to w istocie cała rodzina niskonożnych psów gończych, a bohater tego artykułu – basset hound, zwany czasem „angielskim" – jest tylko jej najsłynniejszym przedstawicielem. Warto znać pozostałe odmiany:

• Basset artezyjsko-normandzki – francuski pierwowzór, lżejszy i wyższy od basset hounda (ok. 30–36 cm), o dłuższych nogach i mniejszym podgardlu.
• Petit i Grand Basset Griffon Vendéen – szorstkowłose „gryfoniki wandejskie", żywiołowe i znacznie bardziej energiczne od basset hounda.
• Basset płowy bretoński (fauve de Bretagne) – nazywany potocznie „bassetem bretońskim"; rudy, szorstkowłosy, zwinny pies myśliwski.
• Basset niebieski gaskoński – o charakterystycznym, dropiatym umaszczeniu.

Wszystkie łączy krótka kończyna, świetny nos i gończy temperament, ale różnią się szatą, budową i poziomem energii – to ważne, jeśli dopiero wybierasz „swojego" basseta.

Anatomia funkcjonalna – uszy, które „widzą" zapach

Każdy element wyglądu basseta, który dziś uważamy za uroczy, pierwotnie miał praktyczne zastosowanie w łowiectwie. To fascynujący przykład inżynierii biologicznej.

Najbardziej charakterystyczne są oczywiście uszy: osadzone nisko i niezwykle długie. Nie służą jednak tylko do słuchania. Gdy pies pochyla głowę, by węszyć, działają jak „miotły" – zamiatają cząsteczki zapachu z ziemi prosto w stronę nosa. Fałdy skóry na szyi i głowie (podgardle) również mają swoją funkcję – zatrzymują zapach w pobliżu pyska, gdy pies podnosi głowę.

Basset to pies masywny: przy wzroście zaledwie 33–38 cm waży zwykle ok. 23–29 kg, a masywne samce mogą przekraczać 30 kg. Ma przy tym najcięższy kościec w stosunku do wzrostu spośród wszystkich ras – tak opisuje go wprost wzorzec rasy. Ogon, często zakończony białą końcówką, noszony jest wysoko jak antena, co pozwalało myśliwym dostrzec psa w wysokiej trawie.

Charakter: Uparty myśliciel czy wesoły klaun?

Basset hound to pies o złożonej osobowości i łagodnym, rodzinnym usposobieniu. W domu często zachowuje się jak typowy kanapowiec – kocha wygodę, ciepło i spanie w najdziwniejszych pozycjach. Jest niezwykle czuły, wręcz wylewny w okazywaniu uczuć, i bardzo źle znosi samotność. To nie jest pies dla kogoś, kto pracuje po 12 godzin dziennie – pozostawiony sam sobie będzie wył, a jego głos jest donośny, melodyjny i niesie się na kilometry (cecha psów gończych).

Na spacerze basset przechodzi metamorfozę. Gdy „włączy mu się nos", reszta świata przestaje istnieć. To właśnie dlatego rasa zyskała łatkę upartej. Basset nie jest głupi – on po prostu jest psem zadaniowym. Jego zadaniem jest tropienie, a nie ślepe posłuszeństwo. Jeśli wyczuje interesujący ślad, przywołanie go może graniczyć z cudem. Właściciele bassetów muszą wykazywać się anielską cierpliwością i poczuciem humoru – to psy, które często „negocjują" polecenia, patrząc na człowieka swoim słynnym, smutnym wzrokiem.

Pielęgnacja: Oczy, uszy i fałdy skórne

Pielęgnacja basseta wymaga systematyczności, ponieważ jego budowa sprzyja pewnym problemom higienicznym. Sierść jest krótka i gładka, ale basset linieje przez cały rok, dlatego przyda się dobra szczotka lub zgrzebło gumowe z kategorii akcesoriów do wyczesywania, by regularnie usuwać martwy włos.

Oczy i uszy – strefy specjalnej troski

Opadające dolne powieki (ectropion) sprawiają, że spojówki są odsłonięte i narażone na zanieczyszczenia, kurz i wiatr. Wymagają codziennej kontroli i przemywania solą fizjologiczną lub specjalistycznym płynem do oczu. Jeszcze ważniejsze są uszy: długie, ciężkie małżowiny całkowicie zamykają kanał słuchowy, tworząc idealne, ciepłe i wilgotne środowisko dla drożdżaków i bakterii. Czyszczenie uszu raz w tygodniu to absolutna konieczność, aby uniknąć bolesnych, przewlekłych infekcji.

Nie można zapomnieć o fałdach skórnych, zwłaszcza wokół pyska i na łapach. W tych „zmarszczkach" zbiera się wilgoć i resztki jedzenia, prowadząc do odparzeń – należy je regularnie przecierać i osuszać.

Żywienie: Jak karmić, by nie utuczyć?

Bassety to znane łakomczuchy, które potrafią wykorzystać swój urok osobisty, by wyprosić dodatkowy smakołyk. Niestety, otyłość jest dla tej rasy zabójcza – każdy dodatkowy kilogram to ogromne obciążenie dla długiego kręgosłupa i krótkich łap. Żebra psa powinny być wyczuwalne pod lekkim dotykiem, a talia widoczna.

Szukaj karm o umiarkowanej kaloryczności, ale wysokiej zawartości białka, które pomoże utrzymać masę mięśniową. Ze względu na ryzyko skrętu żołądka dzienną porcję należy bezwzględnie dzielić na dwa lub trzy mniejsze posiłki.

U psów z tendencją do tycia doskonale sprawdza się karma typu light lub sterilised, zapewniająca sytość przy mniejszej podaży kalorii. Warto też rozważyć karmienie mieszane z udziałem karmy mokrej, która ma większą objętość przy niższej kaloryczności niż granulat. Jako że to rasa o ciężkim kośćcu, w diecie nie powinno zabraknąć składników wspierających stawy (chondroityna, glukozamina) oraz kwasów omega-3.

Bassetom pochłaniającym jedzenie błyskawicznie pomogą miski spowalniające typu „slow feeder" lub naczynia na lekkim podwyższeniu, które ułatwiają przełykanie i ograniczają łykanie powietrza.

Zdrowie: Kręgosłup i inne słabe punkty

Basset hound to rasa chondrodystroficzna, co wiąże się z konkretnymi zagrożeniami. Największym wrogiem basseta jest choroba krążka międzykręgowego (IVDD), czyli dyskopatia. Długi kręgosłup jest narażony na ogromne przeciążenia, dlatego bassetom należy bezwzględnie ograniczać chodzenie po schodach (szczególnie w dół) oraz skakanie na meble i z mebli. Właściciele powinni wnosić psy po schodach lub zainstalować w domu specjalne rampy.

Kolejnym śmiertelnym zagrożeniem jest rozszerzenie i skręt żołądka – mimo niskiego wzrostu basset ma głęboką klatkę piersiową, co predysponuje go do tej przypadłości. Pies musi odpoczywać minimum godzinę po każdym posiłku; nie wolno pozwalać mu na bieganie czy tarzanie się z pełnym brzuchem. Objawy i zasady błyskawicznego reagowania opisujemy w artykule o tym, czym jest skręt żołądka u psa.

Warto również wspomnieć o stawach. Szczenięta basseta rosną szybko i są ciężkie – zbyt intensywny ruch w okresie wzrostu może trwale uszkodzić stawy łokciowe i biodrowe (dysplazja). Dlatego spacery szczeniaka powinny być kontrolowane i niezbyt forsowne.

Ruch i szkolenie: Praca z psem węchowym

Mitem jest, że basset to leniwy pies, który nie potrzebuje ruchu. To wciąż pies myśliwski o dużej wytrzymałości (choć nie prędkości). Potrzebuje codziennych, długich spacerów, ale w „węchowym" tempie – przejście 100 metrów może zająć mu 15 minut, jeśli po drodze jest dużo interesujących zapachów. Pozwól mu na to: węszenie męczy go psychicznie bardziej niż bieganie. Jeśli chcesz pójść krok dalej i zamienić tę pasję w regularny trening, zajrzyj do przewodnika o tym, jak zacząć nosework z psem.

W szkoleniu basseta zapomnij o metodach siłowych. Ten pies jest zbyt dumny i uparty, by reagować na krzyk – jedyną drogą do jego serca (i mózgu) jest pozytywne wzmocnienie i... jedzenie. Basset zrobi wiele za smakołyk, ale musi widzieć sens w wydawanym poleceniu. W domu świetnie sprawdzą się zabawki na przysmaki i maty węchowe, które zaspokoją jego naturalną potrzebę pracy nosem.

Ze względu na specyficzną budowę szyi i siłę, jaką basset wkłada w ciągnięcie za tropem, tradycyjna obroża może nie być najlepszym rozwiązaniem. Dużo bezpieczniejsze będą dobrze dopasowane szelki typu guard, które nie uciskają tchawicy i równomiernie rozkładają nacisk.

Basset w rodzinie i mieszkaniu

Basset hound doskonale odnajduje się w roli psa rodzinnego. Jego cierpliwość do dzieci jest legendarna – znosi tarmoszenie i hałas ze stoickim spokojem (choć kontakty z dziećmi zawsze muszą być nadzorowane). Nie wykazuje agresji, jest przyjazny wobec gości i zazwyczaj dobrze dogaduje się z innymi psami, a nawet kotami.

Czy basset nadaje się do bloku? Tak, pod warunkiem, że w bloku jest winda. Wnoszenie prawie 30-kilogramowego psa na czwarte piętro, gdy zachoruje na kręgosłup lub po prostu się zestarzeje, jest wyzwaniem ponad siły większości ludzi. W mieszkaniu basset jest zazwyczaj spokojny i większość czasu przesypia na swoim posłaniu – zadbaj, by było odpowiednio duże, miękkie i najlepiej z pianką ortopedyczną, która odciąży jego stawy podczas odpoczynku.

Najczęściej zadawane pytania

Ile żyje basset hound?

Orientacyjnie 10–13 lat. Kluczem do długiego życia jest utrzymanie szczupłej sylwetki, ochrona kręgosłupa (rampy zamiast schodów) oraz regularna higiena uszu i oczu.

Ile kosztuje szczeniak basseta i jak wybrać hodowlę?

Szczeniak z rodowodem ze zarejestrowanej hodowli (ZKwP/FCI) kosztuje orientacyjnie kilka tysięcy złotych – cena zależy od hodowli i linii. Wybieraj hodowców, którzy badają rodziców pod kątem chorób oczu i kręgosłupa oraz pozwalają zobaczyć matkę szczeniąt na miejscu.

Czy basset dużo się ślini i pachnie?

Tak – luźne fafle sprzyjają ślinieniu, a rasa ma charakterystyczny, „gończy" zapach skóry. Regularna pielęgnacja fałd i uszu znacząco go ogranicza, ale pedanci powinni wziąć tę cechę pod uwagę przed zakupem.

Podsumowanie – czy basset to pies dla Ciebie?

Adopcja lub zakup basseta to decyzja na lata. To pies, który wniesie do Twojego domu mnóstwo radości, śmiechu i... trochę śliny. Jest idealnym towarzyszem dla osób cierpliwych, o umiarkowanej aktywności fizycznej, które szukają psa o wielkim sercu i jeszcze większej osobowości.

Nie decyduj się na basseta, jeśli oczekujesz bezwzględnego posłuszeństwa, jesteś pedantem lub mieszkasz na wysokim piętrze bez windy. Jeśli jednak zaakceptujesz jego upór, specyficzny zapach i potrzebę bycia blisko człowieka, zyskasz przyjaciela, który będzie Cię kochał bezwarunkowo – każdym kilogramem swojego długiego ciała.