Jak rozpoznać dobrą karmę dla psa? Analiza składu i etykiet

Zasada pierwszych pięciu składników – jak czytać etykiety?

Prawo wymaga, aby składniki na etykiecie karmy były wymienione w kolejności malejącej według wagi przed poddaniem procesowi produkcji. Teoretycznie oznacza to, że tego, co jest na pierwszym miejscu, jest w karmie najwięcej.

Idealny scenariusz? Na pierwszym miejscu widzisz konkretne mięso (np. suszona jagnięcina, mączka z łososia). Jeśli jednak na szczycie listy widzisz zboża (kukurydza, pszenica, ryż) lub ogólnikowe "zboża", możesz być pewien, że jest to karma oparta na węglowodanach, a nie na białku zwierzęcym, którego pies potrzebuje najbardziej.

Uwaga na pułapkę: Producenci doskonale znają tę zasadę i stosują zabiegi, które mają na celu "wypchnięcie" mięsa na pierwsze miejsce, nawet jeśli w gotowym produkcie jest go niewiele. Jak to robią? O tym w kolejnym punkcie.

Mięso świeże vs. suszone – największy trik marketingowy

To najważniejszy punkt tego artykułu. Musisz zrozumieć różnicę między mięsem świeżym a suszonym (dehydratyzowanym/mączką).

Świeże mięso (Fresh Meat)

Brzmi pysznie i zdrowo, prawda? Problem w tym, że świeże mięso składa się w około 70-80% z wody. Kiedy wrzucimy je do ekstrudera (maszyny robiącej chrupki), woda odparowuje. Z 1 kg świeżego kurczaka zostaje zaledwie około 200-300 g suchej masy mięsnej. Jeśli na etykiecie "świeży kurczak" jest na 1. miejscu z zawartością 20%, to w rzeczywistości, w suchym chrupku, mięsa jest zaledwie około 4-5%. Spada ono wtedy na dalekie miejsce w składzie, za zboża i wypełniacze.

Mięso suszone / Mączka mięsna (Meat Meal)

Nie bój się słowa "mączka", o ile jest precyzyjnie nazwana (np. mączka z jagnięciny, suszony indyk). Jest to mięso pozbawione wody przed procesem produkcji. Jeśli producent deklaruje 25% suszonego mięsa, to w gotowej karmie faktycznie jest go 25%. To najbardziej skoncentrowane źródło białka.

Czego szukać? Najlepsze karmy łączą oba składniki: świeże mięso (dla smakowitości) i suszone mięso (dla wysokiej zawartości białka). Doskonałym przykładem są wysokomięsne suche karmy dla dorosłego psa, gdzie łączna zawartość składników zwierzęcych często przekracza 60-70%.

Rozbijanie składników (Grain Splitting) - ukrywanie węglowodanów

Wyobraź sobie karmę, która składa się głównie z kukurydzy. Gdyby producent napisał w składzie: "Kukurydza 40%, Mięso 20%", nikt by jej nie kupił. Co więc robi? Stosuje technikę "grain splitting", czyli rozbijania głównego składnika na mniejsze frakcje.

Zamiast jednej pozycji "Kukurydza", na etykiecie zobaczysz:

• Mąka kukurydziana
• Gluten kukurydziany
• Grysik kukurydziany

Każdy z tych składników waży mniej niż mięso, więc lądują one na 2., 3. i 4. miejscu listy. Mięso triumfalnie zajmuje 1. miejsce. Ale gdybyś zsumował wszystkie frakcje kukurydzy, okazałoby się, że jest jej w karmie znacznie więcej niż mięsa. Jeśli chcesz uniknąć matematyki, najbezpieczniejszym wyborem jest sucha karma bezzbożowa (Grain Free), która eliminuje te tanie wypełniacze.

Tłuszcze: Skąd Twój pies bierze energię?

Psy czerpią energię głównie z tłuszczów, a nie z węglowodanów. Jakość tłuszczu ma kluczowe znaczenie. Szukaj tłuszczów nazwanych.

Dobre przykłady:

• "Tłuszcz z kurczaka"
• "Olej z łososia"
• "Tłuszcz gęsi"

Złe przykłady:

• "Tłuszcz zwierzęcy" (może pochodzić z czegokolwiek, nawet z utylizacji)
• "Oleje roślinne" (są słabiej przyswajalne przez psy i mają gorszy bilans Omega-3 do Omega-6)

Jeśli Twój pies ma problemy ze skórą lub matową sierść, w składzie koniecznie musi znaleźć się olej rybny bogaty w kwasy Omega-3. Warto wtedy celować w karmy z rybą i łososiem.

Analiza składu: Co oznacza białko, popiół i włókno?

Obok listy składników znajduje się tabela "Składniki analityczne". To twarde dane o zawartości chemicznej karmy.

Białko surowe

Mówi o ilości, ale nie o jakości. 30% białka może pochodzić z wysokiej jakości wołowiny, ale też z piór, dziobów czy glutenu pszenicznego (który jest słabo przyswajalny dla psa). Dlatego zawsze patrz na skład surowcowy. Dobra karma dla dorosłego psa powinna mieć min. 25% białka, a sucha karma dla szczeniaka nawet powyżej 30%.

Popiół surowy

To jeden z najbardziej niezrozumianych terminów. Nie oznacza on, że ktoś wsypał do karmy popiół z kominka! Jest to suma wszystkich minerałów (wapń, fosfor, magnez, cynk), które zostałyby po spaleniu karmy. Jest to wskaźnik niezbędny. Zbyt niski poziom popiołu (poniżej 5%) może sugerować niedobory minerałów. Zbyt wysoki (powyżej 9-10% w suchej karmie) może oznaczać, że użyto dużo kości, a mało mięsa mięśniowego.

Włókno surowe (Błonnik)

Kluczowe dla prawidłowego trawienia. Zazwyczaj wynosi 2-4%. Jeśli włókna jest więcej (powyżej 6-8%), prawdopodobnie jest to karma light / sterilised, która ma na celu "zapchanie" żołądka psa, by czuł sytość przy mniejszej liczbie kalorii.

Chemia w misce: Konserwanty i polepszacze smaku

Sucha karma musi być konserwowana, inaczej tłuszcz w niej zawarty zjełczałby po kilku dniach. Pytanie brzmi: czym jest konserwowana?

Dobre konserwanty (Naturalne):

• Tokoferole (Witamina E)
• Ekstrakt z rozmarynu
• Witamina C

Złe konserwanty (Sztuczne):

• BHA / BHT (butylohydroksyanizol / butylohydroksytoluen) – podejrzewane o działanie kancerogenne.
• Galusan propylu

Unikaj też karmy, która ma w składzie ogólne hasło "aromaty" lub "hydrolizat białka zwierzęcego" (często jest to glutaminian sodu w wersji dla zwierząt, mający uzależnić psa od smaku słabej karmy).

Hipoalergiczność – prawda czy mit?

Słowo "hipoalergiczna" na froncie opakowania nic nie znaczy w świetle prawa. Jeśli Twój pies ma alergię, musisz czytać skład. Szukaj karm o krótkim, prostym składzie. Najbezpieczniejszym wyborem są karmy monobiałkowe (jedno źródło mięsa, np. tylko kaczka) lub specjalistyczna karma hipoalergiczna z hydrolizowanym białkiem.

Analiza porównawcza: Dobra vs Zła etykieta

Zobacz na przykładzie, jak różni się opis składu w karmie dobrej i słabej jakości:

Co powinno być w składzie dobrej karmy?

Pies to zwierzę wszystkożerne z przewagą mięsożerności, dlatego dobra karma powinna opierać się na:

• Mięso – najlepiej połączenie świeżego i suszonego (min. 25-30%).
• Zdrowe tłuszcze nazwane – np. olej z łososia (źródło Omega-3) lub tłuszcz z kurczaka. Unikaj ogólnego "tłuszczu zwierzęcego".
• Warzywa i owoce – jako naturalne źródła witamin.
• Składniki analityczne – Dobra karma dla dorosłego psa powinna mieć min. 25% białka, a odpowiedni poziom popiołu surowego (minerałów) to zazwyczaj 5-9%.

Czarna lista: Jakie składniki w karmach są szkodliwe?

Podczas wyboru karmy warto zwrócić szczególną uwagę na składniki, które mogą negatywnie wpływać na zdrowie czworonoga. Oto czego unikać:

Dlaczego te składniki są szkodliwe dla psa?

Składniki takie jak soja, gluten, czy sztuczne barwniki mogą powodować u psów nie tylko problemy z trawieniem, ale także wpływać na ich długoterminowe zdrowie. Soja może zaburzać równowagę hormonalną, a barwniki i sztuczne aromaty mogą prowadzić do reakcji alergicznych, takich jak świąd skóry czy wymioty. Gluten powoduje nieprzyjemne dolegliwości trawienne u psów z nietolerancją na ten składnik. Jeśli pies jest wrażliwy na te składniki, może doświadczać takich objawów jak wzdęcia, biegunka, czy utrata apetytu.

Warto także zwrócić uwagę na słodziki, w tym ksylitol, który jest jednym z najbardziej niebezpiecznych składników. Jest on szeroko stosowany w produktach spożywczych dla ludzi, ale jest bardzo toksyczny dla psów. Spożycie ksylitolu może prowadzić do gwałtownego spadku poziomu cukru we krwi, co wywołuje drgawki, a w skrajnych przypadkach – śmierć. Dodatkowo, odpadki mięsne i produkty uboczne mogą zawierać zanieczyszczenia, które są niezdrowe dla psa i nie dostarczają mu pełnowartościowego białka.

Oznaki dobrej i złej karmy – co mówi organizm psa?

Nawet najlepszy skład na papierze musi zostać zweryfikowany przez organizm Twojego psa.

Jeśli zauważysz te objawy, warto rozważyć zmianę na karmę hipoalergiczną.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o skład