Jak wybrać filtr do akwarium? Przewodnik po typach i parametrach
Wyobraź sobie, że mieszkasz w szczelnie zamkniętym pokoju. Bez wentylacji, bez kanalizacji. Tak właśnie czują się ryby w akwarium bez wydajnej filtracji. Filtr to nie tylko "odkurzacz" do zbierania nieczystości. To skomplikowana fabryka chemiczna, która decyduje o tym, czy Twoje akwarium będzie tętniącym życiem ogrodem, czy cuchnącym bagnem.
Spis treści
- Mit czystej gąbki: Czym jest filtracja biologiczna?
- Wewnętrzny, Kaskada czy Kubełek? Wielki test
- Co włożyć do środka? Ceramika, zeolit, węgiel
- Zbrodnia w łazience: Jak czyścić filtr?
- Najczęstsze pytania (FAQ)
Mit czystej gąbki: Czym jest filtracja biologiczna?
To najważniejsza lekcja w akwarystyce. Filtry do akwarium pełnią trzy funkcje:
- Mechaniczna: Gąbka lub włóknina wyłapuje zawiesinę, resztki jedzenia i odchody. Woda staje się klarowna. To widzi każdy.
- Chemiczna: Specjalne wkłady (np. węgiel aktywny) wyciągają z wody leki i barwniki.
- Biologiczna (Najważniejsza!): To niewidzialna praca pożytecznych bakterii nitryfikacyjnych. Zamieniają one trujący amoniak (z rybich odchodów) w bezpieczniejsze azotany.
Filtr jest domem dla miliardów tych bakterii. Jeśli wyłączysz go na noc lub umyjesz w chlorowanej wodzie – zabijasz je. Wtedy woda mętnieje, a ryby trują się własnymi produktami przemiany materii.
Wewnętrzny, Kaskada czy Kubełek? Wielki test
Nie wiesz, co wybrać? Wszystko zależy od litrażu i obsady. Zobacz nasze zestawienie:
| Typ Filtra | Zalety | Wady | Idealny do: |
|---|---|---|---|
| Wewnętrzny | Tani, cichy, łatwy w montażu. Dobrze miesza wodę. | Zajmuje miejsce w środku. Mała pojemność na media (tylko gąbka). | Małe akwaria (do 60L), krewetkaria. |
| Kaskadowy (FZN) | Nie zajmuje miejsca w akwarium (wisi na szybie). Dużo miejsca na ceramikę. Świetnie natlenia. | Wymaga wycięcia otworu w pokrywie (jeśli ją masz). Słychać szum wody. | Kostki (Nano), średnie akwaria (30-100L). |
| Kubełkowy (Kanister) | Potężna wydajność. Gigantyczna pojemność na media. Nie szpeci widoku (stoi w szafce). | Wyższa cena. | Duże zbiorniki (100L+), akwaria z dużą ilością ryb. |
Co włożyć do środka? Ceramika, zeolit, węgiel
Kupując filtr, często dostajesz w zestawie tylko gąbkę. To za mało dla wymagających ryb. Aby zamienić filtr w biologiczną twierdzę, musisz go "rasować".
- Ceramika (Bio-Ringi): To podstawa. Porowate wałeczki mają powierzchnię boiska piłkarskiego w jednym litrze! To tam mieszkają bakterie. Nigdy się nie zużywają (wystarczy przepłukać).
- Zeolit: Naturalny minerał, który pochłania amoniak i hamuje rozwój glonów. Wymieniaj go co 3 miesiące.
- Węgiel aktywny: Używaj go tylko po leczeniu ryb, aby usunąć lekarstwo z wody. Nie stosuj na stałe, bo wyjaławia wodę.
- Włóknina (Wata): Wyłapuje najdrobniejszy pył. Woda staje się krystaliczna ("efekt lewitujących ryb"). Wymieniaj, gdy się zabrudzi.
Zbrodnia w łazience: Jak czyścić filtr?
To moment, w którym 80% początkujących popełnia fatalny błąd. Wyjmują brudną gąbkę i piorą ją pod kranem w ciepłej wodzie, "żeby była czyściutka".
STOP! Chlor z kranu zabija biologię w kilka sekund. Efekt? Dzień po czyszczeniu woda robi się mleczna (zakwit pierwotniaków), a ryby duszą się od amoniaku.
Media filtracyjne (gąbki, ceramikę) płuczemy ZAWSZE w wodzie spuszczonej z akwarium (np. w wiaderku podczas podmiany). Nigdy pod kranem! Filtr nie musi być sterylnie czysty – ten "brud" to życie.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy filtr musi chodzić 24h na dobę?
Tak, bezwzględnie. Bakterie w filtrze potrzebują stałego dopływu tlenu. Wyłączenie filtra na noc spowoduje ich śmierć i gwałtowne zatrucie wody po ponownym włączeniu.
Mój filtr głośno "buczy". Co robić?
Najczęściej przyczyną jest zapowietrzenie (potrząśnij nim pod wodą) lub brudny wirnik. Wyjmij wirnik i wyczyść komorę patyczkiem do uszu. Jeśli wirnik jest porysowany – trzeba go wymienić.
Czy deszczownica jest konieczna?
Nie, ale jest bardzo przydatna. Rozbija strumień wody, dzięki czemu w akwarium nie robi się "pralka", a tafla wody jest lepiej poruszana, co zwiększa natlenienie.
Nie oszczędzaj na "nerce"
Akwarium może funkcjonować bez grzałki (jeśli masz zimnowodne ryby), bez światła (jeśli nie masz roślin), ale nie przetrwa bez filtra. Inwestując w dobry filtr kaskadowy lub kubełkowy, kupujesz sobie spokój (rzadsze czyszczenie) i zdrowie swoich ryb. Pamiętaj: woda kryształ to nie magia, to biologia.
