Egzotyka bez krzyku: Amadyna, Ryżowiec i Gołąbek. Żywe klejnoty, które (prawie) milczą

Amadyna Wspaniała – genetyczny polimorfizm w klatce

Chloebia gouldiae, czyli Amadyna Wspaniała, to bezsprzecznie jeden z najpiękniejszych ptaków na Ziemi. Kiedy brytyjski przyrodnik John Gould opisał ją w XIX wieku (nadając jej nazwę na cześć swojej zmarłej żony), świat nauki był w szoku. Fioletowa pierś, żółty brzuch, zielone plecy i turkusowa obroża – to wyglądało jak błąd w sztuce malarskiej, a nie żywy organizm.

To, co fascynuje biologów, to polimorfizm głowy. W naturze (w Australii) występują trzy odmiany barwne tego samego gatunku:

• Czarnogłowe (najliczniejsze, ok. 70% populacji),
• Czerwonogłowe (ok. 30%, dominujące behawioralnie),
• Żółtogłowe (zaledwie 1 osoba na 1000 – unikat genetyczny).

Amadyny są ptakami "do oglądania". Nie nawiązują głębokiej więzi z człowiekiem jak papugi, nie nauczą się mówić, a ich dotykanie powoduje u nich stres. Są jak rybki w akwarium – ich rolą jest zachwycać oko i uspokajać obserwatora cichym, melodyjnym świergotem. Wymagają jednak wyższej temperatury i wilgotności niż kanarki, gdyż są podatne na tzw. pasożyty worków powietrznych.

Ryżowiec Siwy – ptak z dokumentami (CITES)

Ryżowiec (Padda oryzivora) to arystokrata w świecie ptaków. Jego upierzenie wygląda, jakby zostało uszyte z najdroższego jedwabiu – idealnie gładkie, w odcieniach szarości, z kontrastującym, potężnym, koralowym dziobem. Ten dziób to ewolucyjne narzędzie precyzyjne, stworzone do miażdżenia twardych ziaren ryżu.

W przeciwieństwie do płochliwych Amadyn, Ryżowce są niezwykle inteligentne i ciekawskie. Ręcznie karmione młode potrafią oswoić się niemal jak papugi, siadając na ramieniu i delikatnie skubiąc ucho opiekuna. Ich śpiew jest zaskakująco melodyjny, przypomina ciche dzwonienie dzwoneczków.

Gołąbek Diamentowy – najmniejszy gołąb świata

Jeśli szukasz oazy spokoju, Geopelia cuneata jest dla Ciebie. Ten australijski gatunek to miniatura gołębia (wielkości kosa), z charakterystyczną, czerwoną obwódką wokół oka, która w okresie godowym staje się jaskrawa niczym neon.

Gołąbki Diamentowe nie chodzą, one "tupoczą" drobnymi kroczkami. Ich zachowanie godowe to spektakl: samiec kłania się samicy, rozkładając ogon w wachlarz, by zaprezentować białe pióra sterówek. Ich głos to miękkie, monotonne gruchanie, które dla wielu osób działa jak naturalna terapia antystresowa (choć dla innych bywa nużące – warto posłuchać nagrania przed zakupem!).

Są to ptaki, które większość czasu spędzają na dnie klatki lub woliery, dlatego kluczowe jest dobranie odpowiedniego podłoża, które nie podrażni ich delikatnych stóp.

Legalna egzotyka – co musisz wiedzieć o prawie?

Wiele egzotycznych ptaków dostępnych w handlu (np. Zeberki, Kanarki, Papużki Faliste, Nimfy) nie wymaga rejestracji. Są to gatunki udomowione. Jednak wchodząc w świat rzadszej egzotyki (jak wspomniany Ryżowiec, ale też wiele gatunków papug jak Żako, Amazonki czy mniejsze łąkówki), wkraczasz na teren Konwencji Waszyngtońskiej.

*Amadyna Wspaniała jest obecnie uznawana za formę udomowioną w hodowlach europejskich i zazwyczaj zwolniona z rejestracji, ale status prawny rzadkich mutacji warto zawsze weryfikować w aktualnych rozporządzeniach Ministerstwa Środowiska.

Ziarnojady czy miękojady? Sekret zdrowia

Wszystkie trzy opisane gatunki to ziarnojady, co znacznie ułatwia ich hodowlę początkującym (w przeciwieństwie do miękojadów, jak Gwarki, które wymagają specjalistycznych pasz). Podstawą ich diety jest proso w różnych odmianach, kanar i nasiona traw.

Należy jednak pamiętać, że "ziarno to nie wszystko". Amadyny w okresie pierzenia potrzebują pyłku pszczelego i witamin. Ryżowce uwielbiają niełuskany ryż paddy. Gołąbki z kolei chętnie zjedzą posiekane zielonki.